“आच्छु! कस्तो जाडो, छि:”
ओडारभित्र चिसो निकै बढेको थियो। ऊ ढुङ्गाको भित्तामा अडेस लागेर बस्यो।
“किन यस्तो सुनसान लागिरहेको छ?” “म साँच्चै एक्लो भएको हुँ? संसारको कोलाहल सँग बिरक्त भएर आएको हुइँन र ?”
टाढाबाट स्याल कराएको आवाज आयो। उसले आँखा चिम्लियो।
“यो थकान शरीरको मात्र होइन…” “भित्र केही चुँडिएको छ…”
धेरै दिनदेखि ऊ ठीकसँग निदाएको थिएन । मानिसहरूको भीडबिहिनतामा पनि ऊ आँफैसँग पनि अपरिचित जस्तै महसुस गर्थ्यो।
“किन सबै कुरा अभिनयजस्तो लाग्छ?” “किन सम्बन्धहरूमा पनि कृत्रिम गन्ध आउँछ?”
ऊ उठेर ओडारको मुखसम्म गयो। बाहिर अँध्यारो जंगल स्थिर थियो। मनभित्र भने धमिलो, तर मिथ्या जस्तो। त्यसो त साधुसन्तले भनेको अर्थमा पनि होइन, फगत अन्योलमा जस्तो।
“भागेर ठीक गरें त?” “कि झन् हराएँ?”
हावाले रूखहरू हल्लाइरहेको थियो। ओडारभित्र पातहरूको सुसाहट पस्यो।
“म मौन खोज्दै आएको थिएँ…” “तर भित्र त अझ ठूलो आवाज रहेछ…”
उसलाई अचानक पुराना अनुहारहरू सम्झना आए, घर… बालबच्चा… जिम्मेवारी…
“किन यी सम्झनाहरूले पछ्याइरहेका छन्?” “किन छोड्दासमेत छुटेनन्?”
उसले निधार समात्यो। मन झन् अशान्त हुँदै गइरहेको थियो।
“शरीर मात्र यहाँ आएको रहेछ…” “चित्त त अझै त्यहीँ छ…”
ओडारको अँध्यारोमा ऊ लामो समय निस्पट्ट बसिरह्यो। त्यसैबेला कुनै पुरानो पढाइ उसको स्मृतिमा चम्कियो। ‘फोर्थ वे’ को हरफ चपौलीको सन्ध्यामा, काठको बार्दलीमा अडेसिएर बिरालोको घुर्घुर् सुन्दै गरेको। अनि ‘साथी !’ भन्दै गुरुले औंल्याइरहेको…. “मानिस निद्रामै बाँच्छ, यदि कन्सस् एफोर्ट लाएन भने निद्रा मै मर्छ…”
“यहाँ भाग्नु अघि, के म पनि निद्रामै थिएँ, बुझिन त गुरुका औंला ? ”
उसले गहिरो सास फेर्यो।
“आत्म-स्मरण…” “सायद कुरा यही रहेछ…”
ऊ बिस्तारै आफूलाई नियाल्न थाल्यो। श्वास… विचार… डर… इच्छा…
“म भागिरहेको थिएँ…” “तर कसबाट?”
केहीबेरपछि उसको अनुहार अलि शान्त देखिन थाल्यो।
“ओडार समाधान होइन रहेछ…” “यदि मन नै अशान्त छ भने…”
उसलाई अचानक कृष्णको स्मरण भयो। कुरुक्षेत्रको बीचमा उभिएको कृष्ण।
“युद्धमै योग…?” “कोलाहलमै जागरण…?”
ऊ हल्का मुस्कुरायो।
“त्यसैले पलायन होइन…” “जागरूकता पो चाहिने रहेछ…”
बिहान हुन लागेको थियो। ओडारबाहिरको आकाश फुस्रो हुँदै गइरहेको थियो।
“संसार बाधा होइन…” “साधनाको क्षेत्र पो रहेछ…”
ऊ उठ्यो। धूलो टक्टक्यायो।
“अब फर्किनुपर्छ…” “तर पहिलेको मानिस भएर होइन…”
ओडारबाट बाहिर निस्कँदा उसको पाइला पहिलेभन्दा स्थिर थियो।
“घर उही हुनेछ…” “मानिस उही हुनेछन्…”
“तर अब…” “म बेहोस भएर बाँच्ने छैन…”
ऊ बाटोमा बिस्तारै हिँड्न थाल्यो। उदाउँदै गरेको घाम रूखका पातमा चम्किन थालेको थियो।
“हरेक कर्म…” “अब साधना हुनेछ…”
“हरेक श्वास…” “स्मरण…”
“निर्वाण…” “सायद संसारकै गर्भ भित्रै लुकेको रहेछ…”
दियालो मासिक 