जडदेखि चैतन्यसम्मः पूर्णताको लय

फागुन सक्किनै लागेको भएपनि अनायासै बादलले घुम्टो ओडाउँदै सिमसिमे पानी झारेर घाम मधुर्याउँदै थियो, झन् ताराहरु त देखिने कुरै भएन, परपरसम्म पनि नांगै देखिने रुख बुट्यानहरु समेत त्यो सिमसिमेलाई पनि दर्कने लागेर झर्काे मानिरहेका झैं प्रतित हुन्थे । बरु अरु सुस्ताइरहेको भएर हो कि क्या हो रक्तमाला मन्दिरबाट घण्टीको आवाज भने ठूलो स्वरमा सबैका कानमा गुन्जिरहेको थियो, धेरैलाई त्यो आवाजले भने सिमसिमेसँग मिसिएर बजिदिँदा शान्ती महसुस भए झैं सुमुधुर प्रतित भइरहेको थियो। सुरजले माया गरी पठाइदिएका Hemp कपडाका शितल पर्दा, कोठाभित्र उज्यालो छिराउन अलि पर सरेर हल्लिरहेका थिए, झ्यालको पल्लाबाट छिरेको चिसो हावाको झोंकाले कोठाभित्रका Peace Lily का फूलहरूलाई सुस्तरी हल्लाइरहेको थियो। उ भुइँमा बसेर सानो बगैँचाका साथीहरू Lucky Bamboo, Spider Plant, Snake Plant , Lucky wood र Money Plant का पातहरूलाई सुम्सुम्याउँदै थियो। उसका लागि यी केवल बिरुवा थिएनन्, बरु उसको Subconscious Mind मा जुनि-जुनि देखिका र पुस्तौँ-पुस्तादेखि दबिएका अनेकौँ संस्कार र Impressions लाई Grounding गर्ने माध्यम थिए। बिरुवाका पातमा औँलाहरू डुलाउँदा उसले आफ्नो हृदय र धर्तीको माटोबीच एउटा अदृश्य तार जोडिएको महसुस गरिरहेको थियो। आफ्नो साथमा सधैं बोकी हिंड्ने स्वामी जि ले दिनुभएको एउटा सानो कपडाको बट्टामा राखेको Selenite tumble, rose quartz, Black tourmaline, Tiger eye, Amethyst rock, red jasper, moonstone र Crystal quartz अनि कालिगण्डकीको मुहान मुस्ताङ्को सालिग्राम र स्पटिकको शिवलिंग आँफू नजिकै पारेर सुम्सुम्याउँदै हेरिरह्यो श्रद्धाले । साथमा रहेको Frankinsane, Sandalwood, Lavendar, Jasmine को essential oils मध्यबाट Frankinsane र Sandalwood को सिसीका बिर्को खोलेर हातका Pulse points मा, बुढिऔंलाको फेदतिरको पछाडि पट्टि अनि दुबै कानको पछाडि पट्टि र छातीमा पनि अलि दल्दै र टेबुलमाथिको लेभेन्डरको अगरबत्ती को सिन्का निकालेर बाल्दै काठ, बाँस र माटोले बनेको स्वर्ग जस्तो घरलाई सुगन्धित बनायो । भित्ताभरि कालभैरव, छिन्नलता भगवती, कुमारी, तलेजु भवानी, नरहरिनाथ र अनेक अनेक चित्रहरु र छड्के उभिएर बाँसुरी बजाइरहेका कृष्णको मूर्ति पनि एकछिन टक्क अडिएर समयलाई रोक्दै सुगन्ध लिइरहेका झैं प्रतित भइरहेको थियो त्यो क्षण ।

“विष्णु!” यत्तिकैमा उसले छेउमा शान्त बसिरहेको आफ्नो साथीलाई निकै आशावादी नजरले हेर्दै भन्यो, “म जति यी बिरुवाहरूलाई सुम्सुम्याउँछु, माटोसँग खेलिरहेको हुन्छु तरपनि अर्कातिर त्यति नै मलाई आफ्नो अस्तित्वको बोझ पनि महसुस भइरहेको हुन्छ, कहिलेकाहीँ अनायासै मनमा एउटा अज्ञात डर पलाउँछ त कहिले क्रोधको तातो लहरले मेरो कन्चटमा पट्पट् गरेर दुखाइ दिन्छ। बुझाइदेऊ न please, यो के भइरहेको हो मलाई?” विष्णुले उसको आङ्गभरि तल देखि माथिसम्म एकछिन हेरिरह्यो । विष्णुको भन्दा झण्डै दोब्बरै जतिको उमेर होला उसको । उसका चाहुरिँदै गएका गोडा र हातका छाला, लुँदा परेका घाँटिका छाला, फाट्टफुट्ट फुलेका आँखि भौंहरु अनि सेताम्मे सरी कपाल भएर दुनियाँले छिछि भन्ने आँखा ढाक्नलाई लगाएको कालो मेहेँदी पनि अलिक दिन बितिसकेको जस्तो देखिन्थ्यो कपालका टाटाहरु देख्दा । विष्णुका आँखाले उसका ती सबै शारिरिक संरचनालाई, उमेरलाई कुनै जज, कमेन्ट नगरिकन आफ्नो हृदयले थपक्क केबल अब्जर्भेसन गरेर टोलाएको थियो किनभने उसँग दुनियाँको जस्तो आँखा थिएन, उ कथित् साथी थिएन, साधक साथी थियो, आँफू र अरुलाई एउटै दृष्टिले हेर्ने साधक या भनौं संसारका, प्रकृतिका हरेक कुराहरु उसका लागि श्रद्धापूर्वक अध्ययन गर्ने र मनन गर्दै सिक्दै जाने बस्तु हुन्थे ।  विष्णुले शिक्षक वा गुरुको रुपमा नभएर मित्रत्वरुपी मार्गदर्शकको भावमा मुस्कुराउँदै उसलाई शान्त रहन इशारा गर्‍यो र भन्यो, “यो मनको सफाइको प्रक्रिया हो। नडराऊ, तिम्रो मुलाधार चक्रमा भइरहेको त्यो झन्झनाहट र Upper Spines मा दौडिरहेको ऊर्जाले तिम्रो चेतनालाई माथि उठाउँदैछ। आज्ञा चक्रमा जुन कम्पन तिमीले महसुस गर्दैछौ, त्यो तिम्रो आन्तरिक द्वार खुल्नुअघिको ढक्ढक्याइ हो। जब हृदय चक्रमा न्यानोपन र अनौठा Sensations आउँछन्, सम्झ तिमीभित्रको करुणा ब्युँझिँदैछ।” विष्णुले अगाडि भन्यो, “अनुपम स्वामीले सिकाउनुहुन्थ्यो नि सजगता (Awareness) भनेको श्वाससँगको संवाद हो अनि उहाँले गाउनुभएको त्यो सरस्वती वन्दना सम्झ त, जसमा कस्तो अगाध श्रद्धा !” अनि विष्णुले अत्यन्तै भावुक भएर अनुपम स्वामीकै शैलीमा गाउन थाल्यो: “या कुन्देन्दुतुषारहारधवला या शुभ्रवस्त्रावृता…” त्यो सुमधुर स्वरले कोठाको ऊर्जा नै बदलियो। उसको शरीरमा काँडा उम्रियो। उसले Humming र Breathing अभ्यास गर्दै आफ्नो श्वासलाई स्थिर पार्न थाल्यो, Shallow breathing (छाती बाटै मात्र आउने जाने अवस्थालाई) अब्जर्भ गर्दै विस्तारै गहिरो गरी पेटबाटै तानेको अभ्यास गर्यो र श्वास तान्दा पेट उचालिएर आएको हो होइन पनि विचार गर्यो अनि फाल्दा सकेसम्म तान्दाको भन्दा चाहिँ छिटो नहोस्, बरु अलि ढिलै होस् सोच्दै अजपा जापसँगै मिसाएर श्रद्धापूर्वक समर्पण भावले साध्न अभ्यास गर्यो ।

यसैबीच उसलाई लक्ष्मीप्रसाद देवकोटाको त्यो दिव्य वाणी याद आयो, जसले ‘यात्री’ कवितामा भनेका थिए: “हाडका खम्बा, मासुका पर्खाल, यो हावाको झ्याल, आफैं छ मन्दिर, आफैं छ मूर्ति, आफैं छ पूजारी…” उसले विष्णुका कुरा सुन्दै जाँदा महसुस गर्‍यो कि लेखनाथ पौड्यालको ‘पिंजडाको सुगा’ जस्तै उसको आत्मा पनि मुक्त हुन खोजिरहेको थियो। “विष्णु!” उसले भन्यो, “भर्खरैको निर्वाचनमा तिम्रो प्रेरणाले मैले जुन परिवर्तनशील पात्रलाई मतदान गरेँ, त्यसले मेरो मनमा भएको एउटा पुरानो Loop Break गरिदियो। मलाई लाग्यो, मैले वर्षौँदेखिको दासताको साङ्लो चुँडालेँ। थोरै भएपनि एक किसिमको कस्तो आत्मसन्तुष्टि मिलेको छ त्यसले केही दिन देखि” विष्णुले गीताको प्रसंग जोड्दै उसलाई अझ गहिराइमा पुर्‍यायो, “कृष्णले अर्जुनलाई सिकाउनुभएको सार यही हो नि साथी! जे भयो राम्रो भयो, जे हुँदैछ राम्रो हुँदैछ। अहिलेको यो तीव्र Universal Pattern मा जे भइरहेको छ, त्यो एउटा ठूलो परिवर्तनका लागि हो। बीपी कोइरालाको मानवतावाद र योगी नरहरिनाथले देखाएको त्यो अगाध राष्ट्रभक्ति पनि यही पूर्णताको खोजी त थियो नि पक्कै, होइन र साथी?”

अलिपर भित्तामा अढेस्याइरहेको कुशको पिरा आँफूतिर तान्यो र उसले अब त्यो कुशासनमा बसेर, हात जोडेर, गायत्री मन्त्रको जप गर्न थाल्यो। उसले आफ्नो अनि सिङ्गो नेपाल र नेपालीको र विश्वकै पनि भलोको कामना गर्‍यो। यत्तिकैमा उसको हृदयमा एउटा आफ्नै अनुभूति कविता बनेर फुर्यो:

“माटोमा हात छन्, ध्यानमा चित्त छ,

बिरुवाको सुम्सुम्याइमा जुनीको जित छ।

चामुण्डाको तेज छ, हनुमानको भक्ति,

भित्रै छ शान्ति, भित्रै छ शक्ति।

जब आफ्नै पूर्णताले परमतत्व छुन्छ,

तब मात्र मान्छे, साँच्चै मान्छे हुन्छ।”

चामुण्डा देवीको मन्त्र र हनुमान चालिसाको पाठले उसको मनभित्रको भयलाई पखालिदियो। उसले महसुस गर्‍यो कि उसको Spine बाट एउटा शीतल उर्जा बगेर आज्ञा चक्रमा टक्क अडिएको छ। अब टाउकोको दुखाइ हराएको थियो। उसले विष्णुलाई हेर्‍यो, उसको आँखाका नानीहरु कृतज्ञताले टम्म भरिएर छचल्किए, बायाँ हातका चोरी औंला र बुढी औंला अनायासै तीनलाई छेउ लाउन उचालिए, रगडिए पनि अनि ति भावलाई यादगार बनाउन अक्षरमै उतार्ने जमर्को गर्दै एउटा लेख लेख्ने तर्खर गर्यो र शिर्षक चाहिँ रोज्यो “जे सारा पूर्णता (परमतत्व) को श्रोत हो, त्यसलाई अनुभव गर्न हाम्रो जीवनले स्वयं पूर्णता छोएको हुनुपर्छ”