आँफै कला- आँफै कलाकार ।
प्रश्न : को हो त्यो ?
उत्तर : प्रकृति
प्रश्न : कसरी
उत्तर : अथ प्रथमोध्याय:
– शित ले भिजेका सयपत्री देखि आकाश मा फक्रिएको चाँदनी सम्म । प्रकृति मन नपर्ने सायदै कोहि होला । अ वाइज गर्ल वान्स टोल्ड मि ” धेरै जना नेचर मा जान्छन तर कमै ले मात्र त्यसलाई महसुस गर्छन ” । भित्रै सम्म छोइदियो उसको यो वाक्य ले । बच्चै देखि प्रकृति को काख मा लडिबुडि खेलेर हुर्केको म , त्यहि काख को न्यानो खोजिरहन्छ मन ले । कतै पढेको थिए ” हाम्रा पुर्खा हरुले करिब २० लाख बर्ष जङ्गल मा घुमन्ते जिवन बिताएका थिए । यो कुरा इन्फर्मेसन को रुप मा हाम्रो डि.एन. ए मा जिवितै छ । त्यसैले प्रकृति मा जादा सधै होम कमिङ अनुभुती हुन्छ । तसर्थ प्रकृति घुम्ने ठाउँ मात्र होइन हाम्रो घर पनि हो ।
पोहोर साल दसैं बिदा मा फेवाताल वरिपरि घुम्दा एकजना आर्टिस्ट भेटिए । ताल छेउ को एकान्त मा बसेर ताल पारी को दृश्य क्यानभास मा उतारि रहेका । ध्यान को गहिराइ मा डुब्ने ध्यानि जस्ता । कर्म मा डुब्ने कर्मयोगि । पक्कै गिता को अध्ययन गरेर “योग मध्य कर्म योग नै श्रेष्ठ हो” यसरी पर्सिभ गरेको हुनुपर्छ । परिचय गर्यौँ र केहि बेर गफियौँ पनि । उनको नाम त बिर्सिए तर उनले बोलेको एउटा वाक्य अझै स्मृति मा ताजै छ।
” म चिल् भको देखेर अरु जेलस् फिल् गर्छन” ।
कला को बारेमा टन्नै कुरा गर्यौँ ।
भ्यान गग् देखि भिन्चि सम्म ।
प्रकृति देखि प्रेमी सम्म ।
एक दिन मेरो जिवन को यस्तो भयो जहाँ मलाई पहिलो पल्ट कुनै रेस्ट्रन्ट पनि मन्दिर जस्तो लाग्यो । लेकसाइड को भिगन वे क्याफे मा बसेर अगाडि को दृश्य लाई कफि मै मिसाएर पिउँदै थिए । फराकिलो ताल, प्रेमिका लाई कसेर अङालो मारेको जस्तो स्थिर पहाड छ वरीपरी जसलाई छुन सुस्तरि आकाश को बादल अवतरण गर्दैछ । सुर्यस्त पछि को दृश्य हो यो । दिन भर को आफ्नो कर्म सकेर सुर्य देव अन्तर ध्यान भए ।
“देखो कहां आगए हम सनम साथ चलते
जहां दिन कि बाहों मे रातों कि साए है ढलते”
सुस्तरी साँझ को आगमन हुँदैछ । साँझ को स्वागत मा रेस्ट्रन्ट भित्र का बत्ति हरु बल्न थाले उज्यालो छर्दै ।
यस्तो अदभुत क्षण भैदियो जब पानी का थोपा हरु आकाश बाट रेस्ट्रन्ट को छानो मा पोखिए तब कुनै मन्दिर मा कुनै भक्त ले ईस्वर लाई खुसि पार्न बजाएको घन्टि को आवाज जस्तो महसुस हुन थाल्यो । त्यति मात्र कहाँ हो र, एक जना बिदेशी पाहुना जसलाई हामि खैरे भन्छौ ” यस्तो दिब्य मन्दिर भित्र बसेका ति भक्त ले ईस्वर को नाम मा अगरबत्ति बालेझै रिज्ला मा भरेर हिमाली हावा र पारिलो घाम मा हुर्केको हिमालयन विड सल्काउन थाले । उनले सल्काएको विड को बास्ना मलाई अगरबत्ति को बासना भन्दा कम लागेन ।
यति दिब्य त्यो दृश्य अति अलौकिक त्यो क्षण। लेकसाइड को त्यो साँझ जहाँ टिन को छानो मा बर्षात पोखिँदा घन्टी को जस्तो आवाज आइरहेको छ । जहाँ अगरबत्ति सरि हिमालयन विड सल्किरहेको छ । ब्याक ग्राउन्ड मा ध्यान को गहिरो मा लैजाने मधुर सङित बजिरहेको छ । ईस्वर सरह साँझ का पाहुना पस्दैछन् रेस्ट्रन्ट भित्र । खाजा खाँदै गरेका वरिपरि का साथीहरुले प्रसाद ग्रहण गर्दैछन् जस्तो लाग्यो ।
पश्चिम कि एक चेली छिन् नजिकै जसको केश मा साझ को रंग पोखिएको छ । हाँसो छचल्किएको मुहार, अनि धपक्क बलेको केश । अहिले उनि देवि भन्दा कम देखिएकि छैनन् । जो जति छन् त्यो छानो मुनि सबै ध्यान मा छन् जस्तो ।
सबै एउटै ईस्वर को आराधना मा डुब्दैछन् जस्तो
“इक ओंकार सतनाम करता पुरख
निर्भो, निर्वैर
अकाल मूरत, अजूनी सभम “
ईस्वर एक छन् । गुरु नानक ले भनेर गए ।
ईस्वर भनेर बुझिने जुन तत्व छ त्यो समयातित छ । समय भन्दा पर छ । जन्म र मृत्यु भन्दा पर छ र जसले स्वभाव निर्भय र निरबैर हो । सबै थोक को रचियता उहि हो ।
त्यत्तिकै सान्दर्भिक छ महाकवि देवकोटा को बचन जसले भनेर गए ” कुन मन्दिर मा जान्छौं यात्री कुन मन्दिर मा जाने हो ”
रेस्ट्रन्ट नै मन्दिर लागेको, मन्दिर का सबै एलिमेन्ट्स त्यहीँ भेटेको त्यो दिव्य क्षण । त्यो क्षण मा मलाई चाहिने जति सबै थोक थियो ।
” दिस् मोमन्ट इज् अल देयर इज् ”
त्यो साँझ ले मलाई स्वयं को नजिक ल्याउँदै थियो । अझ भनौं आत्मा को नजिक ल्याउँदै थियो ।
साँझ को अङ्गालो मा लुटुपुटु पर्दा फेवाताल को मादकता ले पुरै छुँदै गयो।
त्यो क्षण दियो बनेर हृदय मा बलिरहेको छ । त्यसैको न्यानो ले हो मेरो ओठ मा मुस्कान फुलेको ।
त्यसैको नशा मा छु ।
~ प्रदिप तिमिल्सिना
दियालो मासिक 